Patent tescil işlemleri şu aşamalardan oluşmaktadır :
1)Şekli İnceleme: Türk Patent Enstitüsüne yapılan bir başvuru yasada belirtilen unsarı içeriyorsa, başvuru sahibine başvurunun alındığı ve sicile kaydedildiği yazı ile bildirilir. Daha sonra başvurunun şekli şartlara uygun olup olmadığı incelenir. Bu şartlar açısından uygun görülmeyen başvurulara eksikliklerin giderilmesi için gerekli bildirim yapılır. Bu bildirimde şekli eksikliklerin düzeltilmesi için başvuru sahibine üç aylık bir süre verilir. Bu süre içinde şekli eksikliklerin giderilmemesi durumunda Enstitü başvuruyu reddeder. Bu nedenle başvuru aşamasında başvurunun özenli ve dikkatli hazırlanması başvuru sahibinin yararınadır. Ayrıca, düzeltmelerin kapsamının ilk başvurunun kapsamını aşmamış olması gerekmektedir.
2)Araştırma Raporunun Düzenlenmesi: Yapılan inceleme sonucunda, şekli şartlara uygunluk açısından bir eksikliğin olmadığının anlaşılması veya söz konusu eksikliklerin giderilmesi veya tamamlanması halinde, başvuru araştırmaya hazır hale gelir. Bu arada başvuru sahibinden, başvuru tarihinden veya başvuruda rüçhan hakkı talep edilmişse, rüçhan tarihinden itibaren on beş ay içinde Enstitüye, tekniğin bilinen durumu ile ilgili araştırma talebinde bulunması ve ilgili ücreti ödemesi beklenir. Söz konusu süre içinde talepte bulunmamışsa ve bu süre ön görülen bildirimin yapıldığı anda dolmuşsa, başvuruyu yapan, Enstitünün bildirim tarihinden itibaren bir ay içinde tekniğin bilinen durumu ile ilgili araştırma yapılmasını talep eder. Araştırmanın talep edilmemesi veya araştırma ücretinin ödenmemesi halinde başvuru geri alınmış sayılır. Tekniğin bilinen durumu ile ilgili araştırma Avrupa Patent Ofisi, Danimarka, İsveç ve Rus Patent Ofislerinde yapılmaktadır. Türkiye’de yapılan başvurunun dayandığı rüçhan başvurusu veya başvuruları için Patent İşbirliği Anlaşması uyarınca Uluslararası Araştırma Kuruluşu olarak kabul edilen kuruluşlarca veya Enstitü tarafından işbirliği protokolü yapılan diğer kuruluşlarca düzenlenen araştırma raporları Enstitü tarafından işleme alınır. İlgili kuruluşlarca düzenlenen bu raporların Enstitü tarafından değerlendirilmesi ile ilgili ücret Tarifesinde belirlenen ücret, raporun Enstitüye verilmesi sırasında ödenir.
Raporların İngilizce dışında herhangi bir yabancı dilde hazırlanmış olması durumunda, Türkçe tercümesi raporla birlikte verilir.
3) Yayın : Başvuru, başvuru tarihi veya rüçhan hakkı talep edilmişse rüçhan tarihinden itibaren on sekiz aylık sürenin dolması ile Enstitü tarafından Resmi Patent Bülteninde yayımlanır. (Bülten, her ayın 21’inde aylık olarak yayınlanmaktadır.)
4) İncelemeli/İncelemesiz Patent Tercihi : 551 Sayılı KHK’da, patent verilmesi için iki sistem bulunmaktadır. Bunlardan biri incelemesiz patent verilme sistemi, diğeri incelenerek patent verilme sistemidir.
Patent verilebilirlik şartları açısından gerekli incelemenin yapılabilmesi için, başvuru sahibi incelenerek patent verilmesi sistemini tercih ettiğini, araştırma raporunun kendisine tebliği tarihinden itibaren üç ay içinde Enstitüye bildirir. Söz konusu süre içinde bu bildirimin yapılmaması halinde, incelemesiz patent verilmesi sisteminin tercih edildiği kabul edilir.
İncelemesiz sistemde, araştırma raporunun yayınlanmasından sonra ve varsa üçüncü kişilerin araştırma raporuna ilişkin görüşleri dikkate alınmaksızın, başvuru sahibinin raporla ilgili karşı görüşlerini bildirmesi için belirlenen süre dolduktan sonra, incelemesiz patent verilir.
İncelemeli sistemde ise, araştırma raporundan sonra ayrıca, buluşun yeni olup olmadığı, tekniğin bilinen durumunun aşılıp aşılmadığı, sanayiye uygulanabilir olup olmadığı kriterleri incelenmekte ve ancak bu kriterlerdeki niteliklere sahip olan buluşlara patent verilmektedir.
Araştırma raporunun yayımlanmasından sonra ve yayın tarihinden itibaren altı ay içinde, başvuruyu yapan, incelenerek patent verilmesi amacıyla incelemenin yapılmasını Enstitüden talep eder. Bu incelemenin yapılabilmesi için üçüncü kişilere tanınan altı aylık itiraz süresinin bitmesi ve belirtilen inceleme ücretinin ödenmesi gerekir. İnceleme ücreti, yukarıda belirtilen süre içinde herhangi bir tarihte ödenebilir. Bu süre içerisinde inceleme talebinin yapılmaması veya ücretin ödenmemesi halinde, başvuru incelemesiz sisteme göre değerlendirilir.
İncelemesiz verilen patent için başvuru sahibi veya üçüncü kişiler tarafından patentin verilmesinden itibaren 7 yıl içinde inceleme talebinin yapılması halinde, incelemeli sisteme geçiş yapılabilir. İnceleme ile ilgili ücret ise talebi yapan tarafından ödenir. Yedi yıllık sürenin geçmesinden sonra inceleme talebi yapılamaz. Patentlenebilirlik incelemesi Türk Patent Enstitüsü’nün yanı sıra İsveç, Danimarka, Rusya ve Avusturya patent ofislerinde de yaptırılabilir.
Patent başvurusunun incelenmesi sırasında, patent verilmesi istenilen buluş konusunun ilk başvurunun kapsamını aşacak şekilde kısmen veya tamamen değiştirilmesi halinde, başvuru tarihi değişiklik ile ilgili başvurunun yapıldığı tarihtir.
